1654
10 Jul 2026 | 21:30

"İsti hava orqanizmi sınağa çəkir: ilk növbədə nəyi itiririk?" - Həkimlər tövsiyə edir

Yay istisi sadəcə narahatlıq yaratmır, həm də orqanizmə ciddi yük salır. Bədən normal temperaturunu qorumaq üçün ürək daha sürətlə işləyir, qan damarları genişlənir və tərləmə artır. Bu proses bizi həddindən artıq qızmadan qorusa da, orqanizm su ilə yanaşı vacib mineralları da itirir.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "rbc.ru" nəşri yazıb.

İstidə orqanizm nə itirir?

Həkimlər bildirir ki, isti hava xüsusilə yaşlılar, uşaqlar, hamilə qadınlar, həmçinin ürək-damar, böyrək xəstəlikləri və şəkərli diabetdən əziyyət çəkən insanlar üçün təhlükəlidir. Lakin uzun müddət günəş altında qalmaq sağlam insanlarda da susuzlaşmaya səbəb ola bilər.

Tərlə birlikdə ilk növbədə natrium itirilir. Bu mineral orqanizmdə su balansını, sinir impulslarının ötürülməsini və əzələlərin normal fəaliyyətini təmin edir. Bundan başqa, xlor, kalium, maqnezium və kalsiumun səviyyəsi də azalır. Nəticədə insan güclü susuzluq, halsızlıq, başgicəllənmə, baş ağrısı və əzələ qıcolmaları hiss edə bilər.

Təkcə su içmək kifayət etmir

Mütəxəssislər bildirir ki, güclü istidə yalnız su içmək hər zaman kifayət etmir. Uzun müddət tərləyən insan yalnız su qəbul edərsə, qanda natriumun səviyyəsi həddindən artıq enə bilər. Bu hal ağır vəziyyətlərdə huşun bulanmasına və qıcolmalara səbəb ola bilər.

Elektrolit ehtiyatını bərpa etmək üçün gündəlik qidalanma böyük rol oynayır. Kalium banan, kartof, pomidor və ispanaqda, maqnezium isə qoz-fındıq, toxumlar, yulaf, qarabaşaq və paxlalı bitkilərdə bol olur. Yay aylarında yağlı yeməklərdən uzaq durmaq, tərəvəz, meyvə, giləmeyvə, balıq, toyuq əti və süd məhsullarına üstünlük vermək tövsiyə edilir.

İstidən necə qorunmaq olar?

Həkimlər susuzluğu gözləmədən gün ərzində az-az su içməyi məsləhət görürlər. Xüsusilə yaşlı insanlar buna diqqət yetirməlidirlər, çünki yaş artdıqca susuzluq hissi zəifləyir. Mümkün qədər saat 11:00-dan 17:00-dək açıq havada olmamaq, açıq rəngli və yüngül geyim geyinmək, baş örtüyü və günəşdən qoruyucu kremdən istifadə etmək tövsiyə olunur.

Fiziki məşqləri isə səhər tezdən və ya axşam saatlarına saxlamaq daha məqsədəuyğundur. İçkilər arasında adi və mineral su, şəkərsiz çay, ayran və kefir daha faydalıdır. Şəkərli qazlı içkilər və spirtli içkilər isə əksinə, susuzlaşmanı gücləndirə bilər.

İstivurma zamanı nə etmək lazımdır?

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, istivurmanın əsas əlamətləri bədən hərarətinin 40 dərəcədən yuxarı qalxması, güclü halsızlıq, huşun bulanması, nitq pozuntusu, qıcolmalar və huşun itirilməsidir.
Belə vəziyyətdə dərhal təcili tibbi yardım çağırmaq, zərərçəkəni sərin yerə aparmaq, artıq geyimlərini çıxarmaq, boyun, qoltuqaltı və qasıq nahiyəsinə soyuq kompres qoymaq, huşu yerindədirsə, ona kiçik qurtumlarla sərin su vermək lazımdır.

Həkimlər hesab edir ki, kifayət qədər maye qəbulu, düzgün qidalanma, günəşdən qorunmaq və fiziki yüklənməni məhdudlaşdırmaq istinin yaratdığı təhlükələrin böyük hissəsinin qarşısını almağa kömək edir.

Seçilmiş xəbərlər
Link kopyalandı!
Son xəbərlər