Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Türklüyə  qarşı olan rus-erməni-fars ittifaqını necə ifşa edib?
Oxunub: 4295
07 Feb 2023 | 21:32
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Türklüyə  qarşı olan rus-erməni-fars ittifaqını necə ifşa edib?

1905-ci ilin məşhur erməni-müsəlman (türk) müharibəsinin 1920- ci ildə guya bolşeviklər tərəfindən aradan qaldırılmasından sonra bolşevik-daşnaq ittifaqının işbirliyi nəticəsində ermənilərin, yeni formada Azərbaycan Respublikasının idarəçiliyini ələ keçirməsi, onların uzun illər savaş apardıqları Azərbaycan türklərindən yeni biçimdə qisas alması üçün bəhanə olmuşdur. Rus və erməni müttəfiqliyindən yaranan dəhşət serialları ümumtürk dünyasına qarşı yönələn tarixi ədavətin və gizli siyasətin xarakterindən irəli gəlmişdir. Hələ Rus imperiyasına İran və Türkiyə arasında sünni-şiə məzhəb ayrılığı faktorunu qabardaraq qarşıdurma yaratmağı əmr və vəsiyyət edən I Pyotr dünya ağalığı ideyasını əsaslandırmaqla bərabər, özündən də əvvəl ona gələn türk xalqlarına nifrət sindromunu büruzə vermişdir. Xatırladaq ki, I Pyotr zamanında İran minillik türk hakimiyyətinin qanuni varisi olan Səfəvilərin əlində idi. Nəinki farslar o zaman İranda  hakim sülalə deyildilər, hətta 300 il daha sonra da, yalnız zəndilərin I nümayəndəsi Kərim xan Zəndin 19 illik dağınıq hakimiyyəti istina olmaqla bu ölkədə hakim olmamışdılar. Yalnız Pəhləvilərin 1925-ci ildə hakimiyyəti ələ keçirməsi nəticəsində farslar İranda hakim mövqeyə çıxmış və tarixi öz xeyrlərinə saxtalaşdırmış, demoqrafiq göstəricilərdə zaman-zaman fars əhalisinin üstünlüyünü sübut etməyə çalışmışlar. Türk xanədanlarının minillik hakimiyyətindən sonra pəhləvilərin hakimiyyəti ələ keçirməsi mövcud durumu farsların xeyrinə dəyişmişdir. Buna baxmayaraq bu gün də İranda Azərbaycan və İran türkləri üstünlük təşkil etməkdədir. Beləliklə, rus, erməni, fars gizli ittifaq birliklərinin müsəlmanlara və türklərə qarşı apardığı sözün bütün mənalarında səlib yürüşü öz kritik həddinə çatmışdır. Bu zamanın qaranlıq məqamlarına işıq salan böyük milli öndərimiz, şərqdə ilk türk-müsəlman respublikasının banisi M.Ə.Rəsulzadə “Azərbaycan cümhuriyyəti” əsərində yazırdı ki, Hökumətin ən məsul mövqelərini rus, erməni, gürcü və türk olmayan əmələ ilə xaricdən gələn yabançılara verdilər.

 

Yeni qurulan kommunist-sovet idarəçiliyinin yalnız ölkənin əsas əhalisi olan türklərə qarşı yönəli bir cəza aparatı olduğunu, təmsilçilikdə bir qayda olaraq türk olmayanların, xüsusilə də türkə qarşı nifrət yükü daşıyanların olduğunu yana-yana, təkrar-təkrar ürək ağrısı ilə dünyaya bəyan edən Məhəmməd Əmin bəy mülahizələrinin fakta əsaslandığını göstərmək üçün o zaman “Kommunist” qəzetində dərc olunan dövlət məmurlarının siyahısını da diqqətə çatdırırdı. Başda S.M.Kirov olmaqla olmaqla birinci şəxsdən ən xırda vəzifə sahibinə kimi bütün məsul işçilərin özgə millətlərin-xüsusilə də türk olmayan millətlərin nümayəndələrindən təşkil olunması o zamanın acınacaqlı durumundan xəbər verir. M.Ə. Rəsulzadə “Əsrimizin Səyavuşu” əsərində də bu dəhşət doğurucu vəziyyətə toxunmuşdu: “Bir-iki müsəlman komissarın pərdəsi altında bütün idarə işləri təmamilə Rus agentləri və məmurlarının əlinə keçdi. Məmləkəti guya ki, Azərbaycan Kommunist partiyası idarə edirdi. Halbuki, bu partiyanın dayandığı həqiqi qüvvə əksəriyyətdə yabançı və xristian işçidən təşəkkül edən Bakı Sovetindən ibarətdir. İmzanı nərimanlar, əliheydərlər atırsa da, hökmləri mikoyanlar, corayevlər və salovyovlar verirdilər”.

  

M.Ə.Rəsulzadənin bu məlumatlarında heç bir ziddiyyət yoxdur. Rusiya bolşevikləri heç zaman ehtiyatı əldən verməmiş, Azərbaycanın nəinki milliyətçi məfkurəli şəxsiyyətlərinə, heç öz bolşevik yoldaşlarına belə inanmamışlar. Onlar hər zaman türk ideoloji xəttinin gizli və aşkar şəkildə davam edəcəyini güman etdiklərindən bu hərəkatın qarşısını almaq üçün ən qanlı vasitələrə əl atmaqdan çəkinməmişlər. Məhz Rəsulzadənin qeyd etdiyi kimi gah formal şəkildə “azərbaycanlı” dedikləri şəxsləri öz məqsədlərinin oyuncağına çevirmiş, gah da onları tələf edərək yerlərini açıq-aşkar rus və s. rusyönümlü xalqların nümayəndələrinə vermişlər. Bu barədə M.Ə.Rəsulzadə “Çağdaş Azərbaycan tarixi” adı ilə tanınan tarixi məruzəsində də geniş fikirlər söyləmişdir. O, R.Axundovun, Ə.Qarayevin, D.Bünyadzadənin, N.Nərimanovun, S.M.Əfəndizadənin və digər yüksək çinli partiya funksionerlərinin ruslara xidmət göstərmələrinə baxmayaraq “Musavat əlaltısı”, “pantürkist”, “panislamist” və s. eybəcər cəllad şüarları ittihamlarıyla məhv edildiyini göstərmiş, 1937-ci ili isə bu faciəni yaşayanların “Azərbaycanda qətl ili” adlandırmasını diqqətə çatdırmışdır.

 

Atif İslam oğlu İslamzadə.  Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

 

   Əsas Qaynaqlar:

1. Rəsulzadə M.Ə. Azərbaycan Cümhuriyyəti. Bakı: Elm, 1990.

2. Rəsulzadə M.Ə. Əsrimizin Səyavuşu, Çağdaş Azərbaycan ədəbiyyatı, Çağdaş Azərbaycan tarixi. Bakı: Gənclik, 1991.  

Oxşar xəbərlər
07:44, Bu gün
Sellə bağlı əhaliyə xəbərdarlıq - Ərazini tərk edin
07:25, Bu gün
Yağışlı hava şəraiti ilə bağlı bu yollarda sürət həddi aşağı salındı
07:22, Bu gün
Babayan separatçı liderlərin həbsinin bildiyi, ya da uydurduğu yeni detallarını açıqladı...
06:36, Bu gün
Rusiya hakerləri ilk dəfə Ermənistanın bir sıra rəsmi saytlarına açıq hücum etdi...- “Krasnodar ermənilərinin tələbi ilə”...
00:33, Bu gün
Azərbaycanla İsrail arasında 1.2 milyard dollarlıq müqavilə - Ermənistan hərəkətə keçdi və...
21 Jun 2024 | 23:58
Ukrayna yayın sonuna qədər Rusiya aktivlərindən ilk tranşı alacaq
21 Jun 2024 | 23:53
"Azərişıq" bərpa işlərini davam etdirir - VİDEOLAR
21 Jun 2024 | 23:11
"Əcəb edib ərimi aldatmışam" deyən qadını atası idman aləti ilə öldürdü
21 Jun 2024 | 22:53
HƏMAS Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsini İsrailə dəstək verməkdə ittiham edib
21 Jun 2024 | 22:42
Rayonlara intensiv yağış yağır, çaylardan sel keçib - FAKTİKİ HAVA
21 Jun 2024 | 22:40
Əməkdar artist evini təmir edən ustaları polisə verəcək
21 Jun 2024 | 22:06
İlham Əliyev Vaşinqton qarşısında şərt qoydu - ABŞ hərəkətə keçib
21 Jun 2024 | 22:03
Bakıda silahlı insident: Tapança ilə qətlə yetirilən var
21 Jun 2024 | 21:26
"Neft imperiyaları erası sona yetir, dünyanı Günəş energetikası ağuşuna alır" - "Bloomberg"
21 Jun 2024 | 21:16
Zahid Oruc:”Erkən seçkiləri sülhməramlı qüvvələrlə bağlayanlar”..
21 Jun 2024 | 21:09
Sönən keşiş, itirilən illüziyalar və suallar yaradan sülh müqaviləsi...
21 Jun 2024 | 21:06
Azərbaycanda müğənni həbs edildi
21 Jun 2024 | 20:39
Aİ iyunda Ukrayna ilə təhlükəsizliyə dair sənəd imzalaya bilər
21 Jun 2024 | 20:38
Dopamin, dedi-qodu, uğurlu insanlarda narkotik asılılığı...
21 Jun 2024 | 20:22
Niyaməddin Orduxanlı :“Partiyamız seçkiyə hazırlıq mərhələsini yüksək səviyyədə keçirir”
21 Jun 2024 | 20:16
Rusiyanın hakim partiyasını deputatı Putini “Rusiyanın düşməni” adlandırdı və...
21 Jun 2024 | 20:11
"Putin xüsusi hərbi əməliyyatın sonadək davam etdirilməsini nəzərdə tutub" - Peskov
21 Jun 2024 | 19:55
Netanyahunun müşaviri Fələstini dövlət kimi tanıdığına görə Ermənistanı təhdid edib
21 Jun 2024 | 19:54
Sertifikatlaşdırma prosesi ilə bağlı görüş keçirilib
21 Jun 2024 | 19:44
“Bu inqilab zamanı 25 minə qədər azərbaycanlı həlak olsa da, Azərbaycan xalqı heç bir şey qazanmadı...”
21 Jun 2024 | 19:31
BDU-nun gənc tədqiqatçısı ABŞ-də azometin törəməsinin antibakterial təsirinə dair çıxış edib
21 Jun 2024 | 19:27
Bu dövlətlər arasında “uzaq infrastruktur” müharibəsi genişlənir...
21 Jun 2024 | 19:21
Deputat: “Bu şəhid ailələri mənzillə təmin oluna bilər”
21 Jun 2024 | 19:00
"Göz yaşı” adlı sosial çarx çəkiləcək
21 Jun 2024 | 18:47
Braziliya Prezidenti: COP29 çərçivəsində Azərbaycanla səmərəli əməkdaşlığı səbirsizliklə gözləyirəm
21 Jun 2024 | 18:44
Vəkilliyə namizədlərin təntənəli andiçmə mərasimi olub, habelə bir qrup jurnalist təltif edilib
21 Jun 2024 | 18:20
Belarus Mirzoyan-Tixanovskaya görüşünə görə Ermənistana nota verib
21 Jun 2024 | 18:03
Arılar xərçəngi aşkar edə bilir - MARAQLI FAKT
21 Jun 2024 | 17:59
Almaniyada aralarında Ermənistan vətəndaşı olan casus şəbəkəsi ifşa edilib
21 Jun 2024 | 17:57
Ceyhun Bayramov Qırğız Respublikasının səfirini qəbul edib
21 Jun 2024 | 17:54
Dünya müharibəsi riski ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ  
21 Jun 2024 | 17:53
Bu şirənin bir stəkanı qızıl dəyərindədir - İnanılmaz təsirləri
21 Jun 2024 | 17:50
Niyaməddin Orduxanlı: “Partiyamız seçkiyə hazırlıq mərhələsini yüksək səviyyədə keçirir”
21 Jun 2024 | 17:44
Ali Təhsildə beynəlmiləlləşmə problemləri...
21 Jun 2024 | 17:42
Boyları qısalır, xəstə və kökdürlər - Uşaqlarla bağlı narahatedici HESABAT
21 Jun 2024 | 17:40
BDU-nun müəlliminin dəhşətli ölümünün səbəbi bilindi
21 Jun 2024 | 17:30
Vidadi İsayev Bərdənin Bala Göyüşlü kəndində səyyar qəbul-görüş keçirdi - FOTOLAR
21 Jun 2024 | 17:25
"ABŞ İsrailin "Dəmir günbəz"inin "Hizbullah"ın öhdəsindən gələ bilməyəcəyindən ehtiyat edir" - CNN
21 Jun 2024 | 17:25
Paşinyan bununla kifayətlənməyəcək, Qarabağ erməniləri... - Matevosyan
21 Jun 2024 | 17:17
Xalq artisti: "Bəyin oğurlanması"na baxıb ağlamışam" - FOTO
21 Jun 2024 | 17:10
Nazilədən Pünhana: “Səni qayınanamla evləndirəcəm”
21 Jun 2024 | 17:06
AVRO-2024: Slovakiya-Ukrayna oyunu başladı - CANLI
21 Jun 2024 | 17:02
BDU-nun müəllimi qəzada həyatını itirdi - FOTO
21 Jun 2024 | 16:57
Fransa Azərbaycana başsağlığı verdi - FOTO
21 Jun 2024 | 16:56
“Makron rejimindən hər cür avantüra gözləmək olar”
21 Jun 2024 | 16:53
“Blinken vəziyyəti tarazlaşdırmağa çalışır, çünki...” - ŞƏRH
21 Jun 2024 | 16:49
Günel İbrahim Tatlısəslə illər əvvəl... - FOTO
21 Jun 2024 | 16:47
Bakıda bu saatlarda geomaqnit qasırğası olacaq - FOTO
21 Jun 2024 | 16:45
Sahil Babayev Xızıda vətəndaşları qəbul etdi - FOTO
21 Jun 2024 | 16:40
Bakıda əmisi oğlunu qətlə yetirən şəxsə hökm oxundu
21 Jun 2024 | 16:36
Taksilərin qiyməti bahalaşdı: Sayı azalır, bir istiqamətə 8-9 manat... - Yeni sistem belə olacaq
21 Jun 2024 | 16:34
"ABŞ Amerika silahı ilə Rusiyaya zərbə endirilməsinə qadağanı zəiflədib" - "Politico"
21 Jun 2024 | 16:32
Ana və iki qızı imtahanda yüksək bal topladılar
21 Jun 2024 | 16:31
Bakıda sərnişin dolu avtobus tüstülədi - ANBAAN VİDEO
21 Jun 2024 | 16:28
ABŞ səfirliyi Azərbaycana başsağlığı verdi - FOTO
21 Jun 2024 | 16:24
Pomidor şirəsinin elə bir faydası tapıldı ki... - ŞOK ARAŞDIRMA
21 Jun 2024 | 16:20
Türkiyə səfirliyi Azərbaycana başsağlığı verdi - FOTO
21 Jun 2024 | 16:15
Naxçıvanda “Qərbi Azərbaycana qayıdış” festival-konqresi keçirilir – FOTO/VİDEO
21 Jun 2024 | 16:10
Ombudsman mina təhlükəsi ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlara çağırış etdi
21 Jun 2024 | 16:05
BDU Türkiyənin Balıkesir Universiteti ilə “Erasmus” mübadilə protokolu imzalayıb
21 Jun 2024 | 16:00
Dövlət Xidmətindən “Lalafo.az” və “Tap.az” istifadəçilərinə XƏBƏRDARLIQ - FOTO
21 Jun 2024 | 15:55
Alimlərdən bu yayla bağlı DƏHŞƏTLİ XƏBƏRDARLIQ
21 Jun 2024 | 15:50
Tovuzda zəncirvari avtomobil qəzası olub, ölən və xəsarət alanlar var
21 Jun 2024 | 15:45
“Azərbaycanfilm”in direktor müavini vəzifəsinə TƏYİNAT
21 Jun 2024 | 15:40
Musiqi, incəsənət məktəb və mərkəzlərinə şagird qəbulu üzrə imtahanlar başlanıb
21 Jun 2024 | 15:35
Milli Məclis şəhid ailələrinin hüquqlarının artırılmasına dair layihəni ilk oxunuşda qəbul edib
21 Jun 2024 | 15:30
Azərbaycan iki erməni hərbçinin qalıqlarını Ermənistana təhvil verib - YENİLƏNİB
21 Jun 2024 | 15:25
NATO-nun bütün üzv ölkələri Alyansın yeni baş katibinin namizədliyini dəstəkləyib
21 Jun 2024 | 15:20
Azərbaycanda “Gömrük orqanlarında xidmət haqqında Əsasnamə” dəyişdi
21 Jun 2024 | 15:15
Abşeronda xeyli silah-sursat TAPILDI - VİDEO
21 Jun 2024 | 15:10
SOCAR Bolqarıstanda sənaye müəssisələrinə təbii qaz tədarükünə başlayıb
21 Jun 2024 | 15:08
Minimum əmək haqqı hansı tarixdən artacaq?
21 Jun 2024 | 15:05
Bərdədə keçmiş məhkum narkotiklə tutuldu - FOTO/VİDEO
21 Jun 2024 | 15:02
BDU-ya 1400-dən çox magistrantın qəbulu proqnozlaşdırılır
21 Jun 2024 | 15:00
Azərbaycanda təcili yardım heyəti xəsarət alsa da, xəstəni xilas etdi - VİDEO
21 Jun 2024 | 14:57
Qohum evliliyini qadağan edən layihə TƏSDİQLƏNDİ
21 Jun 2024 | 14:55
"Qohum evlilikləri ilə bağlı nə qədər sərt qadağa qoysaq da.." - Deputat
21 Jun 2024 | 14:50
Paris İrəvanı silahlandırmaqla sülh gündəliyinə xələl gətirir - ŞƏRH + FOTO
21 Jun 2024 | 14:47
Bu halda toy və nişan mərasimləri keçirənlər 13 min manat cərimələnəcək
21 Jun 2024 | 14:45
Dayanma və durma ilə bağlı yeni qayda
21 Jun 2024 | 14:40
Dəmirçilikdən dəmir barmaqlıqlar arasına – erməni generalın birinci katiblik arzusu ürəyində qalıb  
21 Jun 2024 | 14:37
Bu şəxslər 2000 manat CƏRİMƏLƏNƏCƏK
21 Jun 2024 | 14:35
Aparıcı Zaurdan Günelə: “Mənə ərə gələrsən?”
21 Jun 2024 | 14:32
İcma: "Avropa İttifaqını Azərbaycana qarşı qərəzli yanaşmadan imtina etməyə çağırırıq"
21 Jun 2024 | 14:30
"Rusiya özünün nüvə doktrinasını dəyişə bilər" - Putin
21 Jun 2024 | 14:28
Mingəçevirdə 25 yaşlı qadın öldürüldü: Əri polisə təslim oldu
21 Jun 2024 | 14:25
Qasırğanın fermerlərə vurduğu ziyan necə ödəniləcək? - FOTO/VİDEO
21 Jun 2024 | 14:20
“Damla bic müğənnidir”
21 Jun 2024 | 14:16
Evdən qaçan qadın başqa-başqa kişilərlə gəzdi: bunu görən əri isə... – ŞOK TƏFƏRRÜAT
21 Jun 2024 | 14:12
Həyat yoldaşını bıçaqlayan şəxsə hökm oxundu
21 Jun 2024 | 14:08
“Ülviyyənin paylaşımı tamam başqa mənada idi”
21 Jun 2024 | 14:06
Prezident və xanımı Nəbatat Bağında görülən işlərlə tanış oldu - FOTO
21 Jun 2024 | 14:04
"Ölkəmizdə sanki bu təlatumdən, inqilabı dəyişikliklərdən tam xəbərsizik hökm sürür"
21 Jun 2024 | 14:00
Liseydə 35 minlik yeyintiyə görə cinayət işi açıldı
21 Jun 2024 | 13:55
Son iki ayda BDU-nun Hirş indeksi 3 bal artaraq 65-ə çatıb
GÜNLÜK
21 Jun 2024 | 09:30
"Haqqımızı onlardan almayana qədər iki əlimiz yaxalarında olacaq" - Sumqayıtın İcra Başçısından Prezidentə şikayət edən İŞ ADAMLARI
21 Jun 2024 | 08:36
Xalq artisti VƏFAT ETDİ
21 Jun 2024 | 10:35
İrəvan siyahı hazırladı - Bu ərazilər də Azərbaycana qaytarılır
21 Jun 2024 | 09:41
Qalmaqallı hakimin gizli eşq yaşadığı iş adamı danışdı: "Əri münasibətimizə razılıq verdi" - FOTO
21 Jun 2024 | 10:25
Hacı Surxay: “Həcc ziyarəti zamanı ölənlərin hamısı cənnətə getmir...”
21 Jun 2024 | 08:11
Gözlərdə zəiflik hansı xəstəliyin xəbərçisidir?
21 Jun 2024 | 08:58
Qazidən rüşvət istəyən həkim xəstəxananın şöbə müdiri imiş - VİDEO
21 Jun 2024 | 08:44
Paytaxt saxinlərinin NƏZƏRİNƏ: Bu gün saat 10-dan...
21 Jun 2024 | 16:32
Ana və iki qızı imtahanda yüksək bal topladılar
21 Jun 2024 | 09:27
Taksi qiymətləri kəskin bahalaşdı - İyulun 1-dən sonra...
HƏFTƏLİK
15 Jun 2024 | 17:36
"Bu dövlətin uzun əsrlərdən bəri Azərbaycan türkləri tərəfindən idarəçiliyinə son qoyuldu...”
18 Jun 2024 | 10:30
"Azercell"dən Yardımlıya gedən deputata "sürpriz": “İrana xoş gəlmisiniz…”
21 Jun 2024 | 09:30
"Haqqımızı onlardan almayana qədər iki əlimiz yaxalarında olacaq" - Sumqayıtın İcra Başçısından Prezidentə şikayət edən İŞ ADAMLARI
17 Jun 2024 | 21:23
Mahsun Kırmızıgülün yeni serialı gəlir - Kimlər rol alacaq?
20 Jun 2024 | 11:53
Ermənistanın Azərbaycana vurduğu zərərin məbləği AÇIQLANDI- Bir trilyon dollar
17 Jun 2024 | 20:52
Səni sevimmi, küsümmü, inciyimmi bilmirəm – BAŞLIBEL 
17 Jun 2024 | 16:04
Rusların Xocalıda gizli obyekti aşkarlandı - VİDEO
16 Jun 2024 | 21:07
"Mən antisemit deyiləm, amma korrupsiya siyahısının yarısı yəhudilərdir" - Lukaşenko
19 Jun 2024 | 12:08
“Bilsəm ki, Oqtay rəhmətə gedib, dəli olaram, dünyamı uçurub getdi”-FOTOLAR+ÖZƏL
17 Jun 2024 | 10:08
Sərxan Kamallının ölüm səbəbi açıqlandı - Yenilənib
AYLIQ
21 Jun 2024 | 09:30
"Haqqımızı onlardan almayana qədər iki əlimiz yaxalarında olacaq" - Sumqayıtın İcra Başçısından Prezidentə şikayət edən İŞ ADAMLARI
21 Jun 2024 | 08:36
Xalq artisti VƏFAT ETDİ
21 Jun 2024 | 10:35
İrəvan siyahı hazırladı - Bu ərazilər də Azərbaycana qaytarılır
21 Jun 2024 | 09:41
Qalmaqallı hakimin gizli eşq yaşadığı iş adamı danışdı: "Əri münasibətimizə razılıq verdi" - FOTO
21 Jun 2024 | 10:25
Hacı Surxay: “Həcc ziyarəti zamanı ölənlərin hamısı cənnətə getmir...”
21 Jun 2024 | 08:11
Gözlərdə zəiflik hansı xəstəliyin xəbərçisidir?
21 Jun 2024 | 08:58
Qazidən rüşvət istəyən həkim xəstəxananın şöbə müdiri imiş - VİDEO
21 Jun 2024 | 08:44
Paytaxt saxinlərinin NƏZƏRİNƏ: Bu gün saat 10-dan...
21 Jun 2024 | 16:32
Ana və iki qızı imtahanda yüksək bal topladılar
21 Jun 2024 | 09:27
Taksi qiymətləri kəskin bahalaşdı - İyulun 1-dən sonra...