Xəbər lenti
24/07/2019 [00:47]:
Dadaşovun ailəsinə ömürlük yardım ediləcək
24/07/2019 [00:45]:
Göyçayda canavarlar həyətə hücum etdi - FOTO
24/07/2019 [00:42]:
Görmə qabiliyyətini itirənlərə ümidverici xəbər - MARAQLI
24/07/2019 [00:42]:
Nərimanovda zəncirvari qəza: “Subaru” “Hyundai” və “Mercedes”ə çırpıldı - FOTO
24/07/2019 [00:38]:
Cəlilabadda 10 yaşlı uşağı avtomobil vurdu
24/07/2019 [00:27]:
İki qardaş 18 saat fasilə ilə öldü - FOTO
23/07/2019 [23:53]:
ABŞ donanaması İrana məxsus ikinci PUA-nı vurdu - İddia
23/07/2019 [23:47]:
Robot-insan seksi yeni bir sahə yaratdı: "Erobotik"
23/07/2019 [23:41]:
Cəlilabad sakini bıçaqlandı
23/07/2019 [23:28]:
Qurbağa bəsləyən qadın görənləri heyrətə gətirir - MARAQLI
23/07/2019 [23:28]:
Ledi Qaqanın anası: “Həmişə günah kişilərdə olur”
23/07/2019 [23:12]:
"Həm kişilərə, həm də qadınlara marağım var, hər iki cinsdən olan birini sevə bilərəm"
23/07/2019 [23:05]:
Rusiyada Putinin kortejini "partlatmaq" istəyiblər
23/07/2019 [22:59]:
Yüz otuz iki kənddə son üç ayda qız uşağı doğulmayıb - MARAQLI...
23/07/2019 [22:55]:
Qurban Qurbanov: "Bunu sabahkı oyun haqda demək olmaz"
23/07/2019 [22:34]:
Polis məmuru ürəyi dayanan körpəni həyata qaytardı - İBRƏTAMİZ...+ VİDEO
23/07/2019 [22:30]:
Türkiyədə turist avtobusu aşıb - 20 yaralı
23/07/2019 [22:27]:
Yanacaq tankeri qəzaya uğradı: Ölənlər var
23/07/2019 [22:24]:
Senat Mark Esperi Pentaqon rəhbəri kimi təsdiq etdi
23/07/2019 [22:14]:
Başqa qadına baxan sevgilisinin başında noutbuk qırdı - VİDEO
23/07/2019 [22:09]:
Rusiyanın baş rəqqası da Qarabağa gəldi...-FOTO
23/07/2019 [21:58]:
Abid Şərifovun maşınının üstünə çıxan jurnalist işdən çıxarıldı
23/07/2019 [21:48]:
Medal qazanan qız güləşçimiz: "Anamı məyus edə bilməzdim"
23/07/2019 [21:46]:
Misir fironları əslən qafqazlıdır - Alman alimlərindən sensasion tədqiqat
23/07/2019 [21:25]:
Bu şəkil Kim Çenin gizli silahını ortaya çıxardı - FOTO
23/07/2019 [21:21]:
Azərbaycanda “Tarla günü” keçiriləcək
23/07/2019 [21:18]:
İnstaqramdan ən çox pul qazanan məşhurlar - Siyahı
23/07/2019 [21:11]:
Masaj etdirən hamilə model öldü
23/07/2019 [20:56]:
Pakistan Əfqanıstandakı barışa dəstək verə bilər
23/07/2019 [20:50]:
Rusiyada yanğında 4 nəfər öldü
23/07/2019 [20:49]:
ABŞ bunu da etdi: Miqrantlar sürətli şəkildə deport edilir
23/07/2019 [20:47]:
Astarada dənizdə batan şəxsin meyiti sudan çıxarıldı - YENİLƏNİB
23/07/2019 [20:44]:
Böyük Britaniya fırtınalara məruz qalacaq - Rus senator
23/07/2019 [20:33]:
Ermənilər Rəşidə Behbudovaya hücum etdi - VİDEO
23/07/2019 [20:33]:
Saç düzümünə görə ölkədə populyar olan keçmiş xarici işlər naziri baş nazir oldu...
23/07/2019 [20:31]:
I Avropa Oyunlarının iştirakçısı öldü
23/07/2019 [20:29]:
Lənkərandakı ağır qəzada ölən və yaralananların kimliyi bilindi - FOTO
23/07/2019 [20:26]:
Qırğızıstan və Tacikistan ümumi sərhədi birgə qoruyacaqlar
23/07/2019 [20:23]:
Bakıda qız özünü 9-cu mərtəbədən atmaq istədi - VİDEO
23/07/2019 [20:14]:
Niyə Ali Məhkəmə tərəfindən bu biabırçılıqlara göz yumulur?
23/07/2019 [20:00]:
"Ağdamın alınacağı və bacımın məzarını görəcəyim günü həsrətlə gözləyirəm”
23/07/2019 [19:57]:
Hərbi hissədə tədbir keçirilib - VİDEO
23/07/2019 [19:47]:
Sərbəst güləşçi Kənan Heybətov qızıl medal qazandı
23/07/2019 [19:44]:
Rezidenturaya keçirilmiş müsabiqənin nəticələri elan olundu
23/07/2019 [19:42]:
Aktrisanın geyimi tənqid olundu: “Evdəki yataq dəstinə bürünüb”
23/07/2019 [19:31]:
Türkiyədə torpaq sürüşməsi nəticəsində 5 nəfər ölüb, 2 nəfər itkin düşüb
23/07/2019 [19:27]:
Lənkəranda ağır qəza: bir ölü, iki yaralı
23/07/2019 [19:27]:
“Ölkəmizin bank-maliyyə sistemi qlobal sistemə lazımınca inteqrasiya olunmayıb”
23/07/2019 [19:10]:
Gülşən Rəvan qızının nakam Cəbrayıl sevgisi
23/07/2019 [19:07]:
Azərbaycanın qızıl medallarının sayı səkkizə çatdı
23/07/2019 [18:57]:
Allahşükür Paşazadə Argentina səfiri ilə görüşdü
23/07/2019 [18:57]:
"Tanışlıq, dostluq, üzgörənlik həmin mükafatın əsl sahibini tapmasına imkan verməz"
23/07/2019 [18:49]:
Bərdədə azyaşlıların xəstəxanaya atılması ilə bağlı cinayət işi başlandı - RƏSMİ
23/07/2019 [18:44]:
"Forsaj 9"un çəkilişləri zamanı bədbəxt hadisə - FOTO
23/07/2019 [18:33]:
21 cinayətin üstü “isti izlər”lə açıldı
23/07/2019 [18:25]:
Ermənilərin Rusiyaya “böyük qaçışı”
23/07/2019 [18:23]:
“Mediada pozitiv nümunələrin təbliği pozitiv nəticələrə səbəb olur”
23/07/2019 [18:21]:
Nazir: “Azərbaycan MDB-də ən təhlükəsiz dövlətlərdən biridir”
23/07/2019 [18:19]:
Xəzər dənizində daha bir nəfər batdı
23/07/2019 [17:58]:
Bu sahədə çalışanların maaşı artırıldı
23/07/2019 [17:57]:
“Biz  “Şuşa”, “Ağdam” adı altında konyaklar yox, toplar, tanklar istehsal etməyə qadir olmalıyıq...” 
23/07/2019 [17:56]:
“Yaşamaq və yaşatmaq üçün bu məkana inteqrasiya etməliyik”
23/07/2019 [17:55]:
Dövlət Komitəsində Ağdamın işğal günü ilə bağlı tədbir -FOTOLAR
23/07/2019 [17:53]:
Qəbul imtahanlarında nəticələri ləğv edilən abituriyentlərin sayı açıqlanıb
23/07/2019 [17:51]:
Eminlə dominikanlı modelin rəqsi - FOTO
23/07/2019 [17:51]:
“Nar” şəbəkəsi gücləndirilmiş rejimə keçdi
23/07/2019 [17:50]:
Nizami Gəncəvinin “Xosrov və Şirin” poeması Türkiyədə nəşr olunub
23/07/2019 [17:41]:
"Bunu deyəndə bəzilərinin xoşuna gəlmir, amma islahatlara rəğmən korrupsiya bitmək bilmir"
23/07/2019 [17:40]:
6 saylı Vəkil Bürosunun təmirdən çıxmış yeni ofisi istifadəyə verildi
23/07/2019 [17:35]:
“Keşikçidağ”la bağlı təxribatların arxasında ermənilər dayanır
23/07/2019 [17:31]:
Küçəni zibilləyənlərə 50 manat cərimə: amma qanun işləmir - FOTO
23/07/2019 [17:23]:
306 milyon dollarlıq "Ferrari"ni buldozerlə əzdilər - FOTOLAR
23/07/2019 [17:20]:
Avstriyada SOCAR-ın ilk YDM-i açıldı
23/07/2019 [17:18]:
Balotellini qovan hakim “Qarabağ”ın Bakıdakı oyununa təyin olundu
23/07/2019 [17:18]:
İstanbulda qorxunc cinayət - Qonşular gənc qadının qışqırıq səslərinə oyandı -FOTOLAR
23/07/2019 [17:12]:
Əvvəl mer, sonra XİN rəhbəri, indi isə Baş nazir - DOSYE
23/07/2019 [17:05]:
Ağstafada top və minaatan mərmi aşkarlandı - FOTO
23/07/2019 [16:50]:
Zenfira İbrahimova: “Qızımın atası ərimdir, başqası deyil”
23/07/2019 [16:46]:
Tramp Boris Consonu təbrik etdi: “Əla olacaq! ”
23/07/2019 [16:44]:
“Azərkosmos”un gəlirləri 45 milyon olacaq
Bütün arxiv bir sırada
01/11/2018 [22:18] - Köşə - ( 2485 dəfə baxılıb)

Dilimizdən azadlığımıza uzanan yol

Yaxud, ruhumuzun yalnızlığı...
Seymur Əliyev
[email protected]


“Bədəninizin yanına ruh qoyun, ona ana dili

əlavə edin, qarşınıza insan çıxar”

G.Azak

Bu günlərin ən çox müzakirə edilən məsələlərindən biri yüksək vəzifələrdə təmsil olunan bəzi məmurların ana dilində normal danışa bilməməsi, ədəbi dil qaydalarını pozmasıdır. Media və sosial şəbəkələrdə yer alan müzakirələrdən görünür ki, ali dövlət postunda təmsil olunan, milli maraqlarımızın müdafiəsi ilə məşğul olması gərəkən bəzi şəxslərin milli dildə öz fikirlərini normal ifadə etməməsi anormallıq kimi dəyərləndirilir. Şübhəsiz, dövlət adından çıxış edən bir şəxsin öz dövlətinin konstitusyon dilinə, onun normalarına kifayət qədər bələd olmaması normal hesab edilə bilməz və bu mənzərə, yumşaq desək, yalnız acımaq mümkündür. Lakin bu gün ölkəmizdə ana dilinə olan münasibəti, onun gerçək statusunu araşdırsaq görərik ki, əslində bu gün şahid olduğumuz anormallıqların özündə  də bir normallıq, təbiilik mövcuddur. Bu təbiiliyin hardan necə qaynaqlandığını anlamaq üçün isə bəzi məqamlarda nəzər salmaq kifayətdir.


Millilikdən daha böyük ucalıq yoxdur!

 

Xeyli müddətdir ki, ölkəmizdə rus və ingilis dilinin qeyri-rəsmi statusunun yüksəldilməsi, hər iki dilə bir növ “elit dil” kimi xüsusi münasibətin bəslənilməsi ana dilinin mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə sıxışdırmaqdadır. Ölkə paytaxtında çoxsaylı əcnəbidilli məktəblərin açılması, xarici dil bilməyin daha qarantlı gələcək, daha parlaq kariyera vəd etməsi yönündə aparılan təbliğat, xarici dil bilənlərə iş həyatında daha geniş imkanların təqdim edilməsi və s. bəzi vətəndaşların ana dilinə psixoloji baxımdan “ikinci dərəcəli dil” kimi yanaşmasını şərtləndirən əsas amillər sırasındadır.

Bu gün məmur və iş adamlarının böyük əksəriyyətinin övladları məhz rus və ingilisdilli məktəblərdə təhsil almaqdadır. “Seçilmişlər”in öz övladlarını əcnəbidilli məktəblərdə oxutdurmaq cəhdi onların sadəcə  xarici dil öyrənməsini təmin etmək, daha mükəmməl təhsil almasına nail olmaq istəyindən qaynaqlanmır. Bu gün əcnəbidilli məktəblərdə uşaq oxutdurmaq həm də həmin şəxsin “əlahiddə kateqoriyaya”, “ali təbəqəyə” mənsubluğuna dəlalət edən perestij işi hesab olunur. Belə bir təhsil Azərbaycan dilli məktəblərdə təhsil alan təbəqəyə yuxarıdan aşağı baxmaq, onlar qarşısında öyünmək üçün sanballı əsas hesab edilir. Və unudulur ki, əslində millilikdən daha böyük ucalıq yoxdur!

Bundan başqa, ölkə daxilində, xüsusilə də paytaxtda iş tapmaq üçün tələb edilən əsas keyfiyyətlərdən biri iş axtaran şəxsin əcnəbi dilləri hansı səviyyədə bilməsi ilə bağlıdır. Nə qədər qəribə də olsa, Azərbaycanın paytaxtında qeyri-fəhlə işi tapmaq üçün sadəcə Azərbaycan dilini bilmək əksər hallarda yetərli hesab olunmur. Ümumiyyətlə, iş üçün müraciət edən şəxsin Azərbaycan dilini nə dərəcədə bilməsi, ümumiyyətlə, bilib-bilməməsinə elə də önəm verilmir. Önəmli hesab edilən tək şey onun neçə əcnəbi dili hansı səviyyədə bilməsi ilə bağlıdır. Və təbii, reallıqda əcnəbi dilin ana dilinə bərabər tutulduğu bir ortamda  məmurların öz ana dilində normal danışa bilməməsindən daha təbii heç nə yoxdur. 

 

Başqa dilləri bilmək doğma dili unutdururmu: ölkə başçısı timsalındakı nümunə nə deyir?

 

Maraqlıdır ki, ali dövlət postlarında təmsil olunan müəyyən şəxslərin ana dilini normal bilməməsi bəzən onların bir neçə əcnəbi dili mənimsəməsi, bu səbəbdən də onları ana dili ilə qarışdırması ilə izah olunur. Hansı ki, bu cür “bəraətverici hal” əsla və əsla məntiqli hesab edilə bilməz. Ana dilini müəkəmməl bilən, bu dili qəlbən sevən, onu ruhuna hopduran bir insanın bu dili hansısa başqa dillərlə qarışdırması, onları arsında bərabərlik işarəsi qoyması mümkün deyil. Buna nümunə olaraq dövlətin birinci adamı sayılan prezident İlham Əliyevi göstərmək olar. Bir neçə əcnəbi dili bilməklə yanaşı, həm də ana dilinin incəliklərinə dərindən bələd olan, bu dildə mükəmməl danışan və hər bir ölkə vətəndaşını ana dilində danışmağa, bu dilə qayğı göstərməyə təşviq edən İlham Əliyevin Azərbaycan dilinə münasibəti digər məmurlar üçün də örnək olmalıdır.

 

Dünyanın ən qorxunc əsarəti: dil əsarəti!

 

Sovet dönəmində Azərbaycan dilinin hədsiz dərəcədə sıxışdırıldığı, rus dilinin imperiya dili kimi bütün SSRİ məkanında hakim olduğu yaxın tariximizin ən ağrılı həqiqətlərindəndir. Lakin sevindirici haldır ki, ölkəmiz müstəqillik əldə etdikdən sonra nəinki Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi statusu təmin edildi, bu dilin inkişafı istiqamətində həm hüquqi, həm də praktiki müstəvidə konkret addımlar atıldı. Xüsusilə, son illər qanunvericilik baxımından qəbul edilən bir çox qanunlar, eləcə də Azərbaycan dilinin işləkliyinin təmin edilməsi ilə bağlı ölkə başçısının imzaladığı sərəncamı tədirəlayiqdir. Ancaq təəssüflər olsun ki, gündəlik həyatımızda qarşılaşdığımız bir sıra olaylar Azərbaycan dilinin hələ də bəzi sahələrdə öz həqiqi yerini almaqda çətinlik çəkdiyini göstərir. Xüsusilə də bütün davranışları kimi, həm də danışıq mədəniyyəti, ana dilinin incəliklərinə dərindən bələd olmaq bacarığı ilə nümunə olması gərəkən məmurların əcnəbi dilə maraq göstərməsi, ana dilinin elementar normalarına belə yiyələnməkdə çətinlik çəkməsi müşahidə edilir ki, bu da dilimizin bu günü və gələcəyi baxımından narahatverici haldır.

Səbəb nə olursa olsun, bir məmurun təmsil etdiyi millətin dilini normal bilməməsi, öz danışığında əcnəbi ifadələrə  üstünlük verməsi dilimizdəki əsarət meyillərindən xəbər verir.

Unutmaq olmaz ki, dil əsarəti bütün əsarətlərin ən dəhşətlisidir. Hər bir xalqın gerçək azadlığına gedən yol onun ana dilindən, bu dilə olan sevgisindən, bu sevgi ilə bütövləşməsindən keçir. O yerdə ki, ana dilinə belə sevgi yoxdur, o yerdə ki, ana dili milli qüruru mənbəyi hesab edilmir, o xalqın fiziki azadlığı da daim təhlükə altında olur. Ana dilini lazımi dəyəri verməyən hər bir fərdin, hər bir xalqın ruhu iztirab və yalnızlığa məhkumdur.

Məhz bu səbəbdən də dünyanın bütün böyük fikir adamları və mütəfəkkirləri, sərkərdə və dövlət başçıları vətən torpağının əsarətdən azad edilməsi ilə yanaşı, doğma dilin də əsarətdən qutulmasına xüsusi önəm vermiş, bunu zəruri hesab etmişdir. Eyniylə Böyük Mustafa Kamal Atatürkün dediyi kimi:

“Milli duyğu və dil arasında əlaqə çox qüvvətlidir. Dilin zəngin olması milli hissin formalaşmasında başlıca amildir. Ölkəsini, istiqlalını qorumağı bacaran millət dilini də yabançı əsarətdən qurtamalıdır”.

 

Seymur ƏLİYEV

 

loading...
loading...
Görmə qabiliyyətini itirənlərə ümidverici xəbər - MARAQLI
İki qardaş 18 saat fasilə ilə öldü - FOTO
Robot-insan seksi yeni bir sahə yaratdı: "Erobotik"
Qurbağa bəsləyən qadın görənləri heyrətə gətirir - MARAQLI
"Həm kişilərə, həm də qadınlara marağım var, hər iki cinsdən olan birini sevə bilərəm"
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
İqtisadiyyat
“Ölkəmizin bank-maliyyə sistemi qlobal sistemə lazımınca inteqrasiya olunmayıb”
Cəmiyyət
"Tanışlıq, dostluq, üzgörənlik həmin mükafatın əsl sahibini tapmasına imkan verməz"
Gündəm
“Mediada pozitiv nümunələrin təbliği pozitiv nəticələrə səbəb olur”
Cəmiyyət
"Bunu deyəndə bəzilərinin xoşuna gəlmir, amma islahatlara rəğmən korrupsiya bitmək bilmir"
Cəmiyyət
Şəhid qardaşının xatirəsinə yol çəkdirdi - İBRƏTAMİZ...
Həftənin ən çox oxunanları
“Yol hərəkəti haqqında” qanuna dəyişiklik edildi
Hərbi hissəyə bir milyon 400 min nəfərlik basqın: Pentaqon şokda...
Bakirə dövlət başçısının sarayda kişilərlə ağlasığmaz əməlləri - FOTOLAR
Çeçen toyuna qaz hücumu - “İnsanlar milçək kimi yerə tökülürdülər”
"O, sonradan düşündü ki, bu qızın yerişində, duruşunda, baxışında tam bir fahişə ədası var"
“Qızımı Bakıya apararaq bir neçə gün orda saxlayıb təcavüz ediblər...” -Yoxa çıxan qızla bağlı təfərrüatlar...
Azərbaycanlı məşhurun qızından Antalya küçələrində çılğın hərəkətlər - FOTO/VİDEO
“Həyatımda birinci dəfə belə bir adam gördüm ki..." - Eks vitse-primyer şokda + VİDEO
Yol polisi Bakıda yarım milyonluq maşın saxladı: Sərxoş sürücü 20 manat təklif etdi...
Masazırda film kimi olay: "BMW" 5 maşını vurdu, sürücü vəhşicəsinə döyüldü+VİDEO
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və s. işlər üçün əlaqə:
Telefon: 0502711225, 0507440247 (Whatsapp)